Ausschlussfrist ne yapar
Alacakları, kısa bir süre içinde ileri sürülmezlerse düşürür. Tipik ifade şöyledir:
"İş ilişkisinden doğan alacaklar, muaccel olduktan sonra üç ay içinde yazılı olarak ileri sürülmezse düşer."
Böyle bir madde olmasaydı üç yıllık yasal zamanaşımı geçerli olurdu. Maddeyle birlikte çoğu zaman yalnızca üç ay kalıyor. Fark ciddi, özellikle fazla mesai, kullanılmayan izin karşılığı, prim ve zamlarda.
Çoğu maddenin takıldığı kural
Yasal asgari ücretten vazgeçilemez. Bu § 3 MiLoG'da yazıyor: asgari ücret hakkını sınırlayan ya da ortadan kaldıran anlaşmalar bu ölçüde geçersizdir.
Bundan Bundesarbeitsgericht sert bir sonuç çıkardı: asgari ücreti açıkça ayrık tutmayan ve önceden hazırlanmış bir Ausschlussfrist, kısmen değil, bütünüyle geçersizdir. Yani tamamen düşer, ve yalnızca asgari ücret kısmı için değil, bütün alacaklar için.
Gerekçe § 307 BGB'deki içerik denetiminde: önceden hazırlanmış koşullardaki bir madde açık ve anlaşılır olmak zorunda. Alacaklarının bir bölümünün aslında düşmediğini anlayamayan bir çalışan, ölçüsüz biçimde dezavantajlı duruma düşürülmüş sayılır. Genel işlem koşullarında maddeyi "izin verilen ölçüye kırpma" diye bir şey yoktur.
Sözleşmende neye bakacaksın
Maddede bir istisna var mı, ona bak. Bunu karşılayan ifadeler:
- "ausgenommen sind Ansprüche auf den gesetzlichen Mindestlohn"
- "dies gilt nicht für Ansprüche, die kraft Gesetzes unabdingbar sind"
- "ausgenommen sind Ansprüche aus vorsätzlicher Pflichtverletzung sowie Ansprüche auf den Mindestlohn"
Önceden hazırlanmış bir sözleşmede böyle bir istisna yoksa, madde iyi gerekçelerle saldırılabilir durumdadır.
Maddelerin devrildiği iki nokta daha:
- Süre çok kısaysa. Her kademe için üç ayın altındaki bir Ausschlussfrist kural olarak ayakta kalmaz.
- Yazılı şekil isteniyorsa. İleri sürme için dar anlamda yazılı şekil arayan maddeler yeni sözleşmelerde sorunludur, kural olarak yalnızca metin şekli istenebilir.
Yeni dayanak noktası: 2026'da 13,90 Euro
1 Ocak 2026'dan bu yana yasal asgari ücret saat başına 13,90 Euro, öncesinde 12,82 Euro idi.
Pratikte ne yapmalısın
Madde geçersiz görünse bile, alacaklarını yine de zamanında ve yazılı olarak ileri sür. Bu birkaç dakika sürer ve maddenin geçerli çıkma ihtimaline karşı seni korur. Gönderiyi kanıtlanabilir biçimde yap.