Kimin hakkı var
Herkesin. § 109 Abs. 1 GewO „Arbeitnehmer“ der ve bu, tam zamanlı, yarı zamanlı, Minijob, süreli sözleşme ve deneme süresi dahil herkesi kapsar. Stajyerler için § 16 BBiG benzer bir düzenleme getirir.
Ne kadar kısa çalıştığın önemli değil. Üç ay çalıştıysan da hakkın var.
İki tür
Einfaches Zeugnis yalnızca işin türünü ve süresini içerir. Kısa ve değerlendirmesizdir.
Qualifiziertes Zeugnis buna ek olarak performans ve davranış değerlendirmesini içerir. İş başvurularında istenen budur.
Önemli: Nitelikli olanı açıkça istemen gerekir. „Ich bitte um ein qualifiziertes Arbeitszeugnis“ yeterlidir. İstemezsen kısa olanı gelebilir, ve kısa bir bonservis başvuruda kötü görünür.
Ne zaman istemelisin
Fesih bildirimi geldiği ya da sen fesih verdiğin gün. Beklemek için sebep yok. İş ilişkisi hukuken sona ermeden de isteyebilirsin, çünkü fesih bildirilmişse hak doğmuştur.
Erken istemenin iki avantajı var: hâlâ oradasın, yani konuşabilirsin, ve başvurularına hemen ekleyebilirsin.
Biçim
Kâğıt üzerinde, şirket antetli kağıdında ve elle imzalı olmak zorundadır. § 109 Abs. 3 GewO elektronik biçimi açıkça yasaklar. Yani yalnızca PDF olarak gönderilen, imzasız bir bonservis yeterli değildir.
Kâğıt temiz olmalı, lekesiz, kırışıksız, üzerinde el yazısı notlar olmadan. Bunlar da bir işaret sayılır.
Gizli işaretler yasak
§ 109 Abs. 2 GewO: Bonservis, sözlerinin dışında başka bir anlam taşıyan işaretler içeremez. Yani noktalama oyunları, tuhaf boşluklar, alışılmadık kısaltmalar caiz değildir.
Uygulamada asıl mesele bu değil, formül dilidir. O yasak değildir, çünkü kelimeler olumludur. Bu yüzden bonservisin nasıl okunduğunu bilmek gerekir.
Süreler
Hak üç yılda, yıl sonuna doğru zamanaşımına uğrar. Ama iş sözleşmende veya toplu sözleşmede bir Ausschlussfrist varsa, üç ay gibi kısa olabilir ve bu süre geçince hak tümüyle düşer. Sözleşmende „Ausschlussfrist“ ya da „Verfallfrist“ kelimesini ara.
Kaybolursa
İşveren, orijinali kaybolduysa yeni bir nüsha vermek zorunda değildir, ama uygulamada çoğu verir. Bu yüzden bonservisi aldığın gün tara ve iki ayrı yere kaydet.