ZAB diploma değerlendirmesi
Yükseköğrenim diploman için, düzenlemeye tabi olmayan mesleklerde.
- Ücret 208 Euro. İkinci nüsha 104 Euro, ama genelde gereksiz, çünkü belgeyi BundID hesabından tekrar indirebiliyorsun.
- Ödeme süresi başvurudan sonra üç hafta. PayPal, Mastercard, VISA, SEPA.
- İşlem ödeme geldikten sonra başlıyor. Bu önemli, çünkü üç aylık süre başvuruyla değil, belgelerin ve paranın tamamlanmasıyla başlıyor.
- Süre üç ay. AB Mavi Kartı için kısaltılıyor.
- Başvurudan vazgeçersen ya da ZAB işlemi durdurursa, örneğin yükseköğretim kurumu tanınmıyorsa veya belgeler eksikse, ZAB yüzde 50'ye kadar alıkoyuyor. Yani olumsuz sonuçta 104 Euroya kadar kayıp var.
- Başvuru tamamen dijital, BundID hesabı zorunlu, belgeler taranmış PDF olarak. Yurt dışından yapılabiliyor.
Genel bir belge listesi yok. ZAB ülkeye özel kontrol listeleriyle çalışıyor. Türkiye listesini görmek için başvuru öncesi Vorab-Check aracını kullan, ülke olarak Türkiye seç. Bazı belgeler onaylı kopya, bazıları düz kopya isteniyor, hangisinin ne olduğunu o liste söylüyor. Tercüme yalnızca liste istiyorsa gerekiyor, herkes için değil.
Meslek denkliği, BQFG
Mesleki eğitim diploman için.
- Ücret 100 ile 600 Euro, işlemin kapsamına göre. IHK FOSA da zanaat odaları da bu aralığı veriyor. Ülke genelinde tek bir harç tarifesi yok, her oda kendi tarifesini uyguluyor.
- Yasal süre üç ay. BQFG'de yazıyor. Ama süre eksiksiz belgelerin ulaşmasıyla başlıyor, başvuruyla değil. Eksik veren için süre hiç başlamaz. Süre işin özelliği gerektiriyorsa bir kez uzatılabiliyor.
- Belgen yoksa ya da kendi kusurun olmadan getiremiyorsan yeterlilik analizi yapılıyor, Qualifikationsanalyse. Kanunda sayılan yöntemler: iş numunesi, uzmanlık görüşmesi, uygulamalı ve teorik sınav, bilirkişi raporu. Ücreti işlem harcının üstüne geliyor.
Paranın can alıcı noktası
Almanya'da bir devlet desteği var, Anerkennungszuschuss. İşlem için kişi başı 600 Euroya kadar, yeterlilik analizinde ayrıca 1.200 Euroya kadar, niteliklendirme için 3.000 Euroya kadar. Gelir sınırı yıllık 32.000 Euro, eşlerde birlikte 50.000 Euro. Kapsadıkları arasında tercüme, onay, işlem harçları ve sınav ücretleri var.
Ama şartı şu: mutat ikametin ya da ana konutun Almanya'da olmalı. Türkiye'de oturan biri bu desteği alamıyor. Bundesagentur für Arbeit üzerinden destek de aynı şekilde yalnızca Almanya'da kayıtlı iş arayanlar için.
Buradan çıkan somut sonuç şu. Destek başvurudan önce alınmak zorunda, sonradan geri ödenmiyor. Yani önce Türkiye'de para verip sonra Almanya'ya taşınan kişi, geriye dönük hiçbir şey alamıyor. Seçme şansın varsa, yani denklik girişten önce şart değilse, işlemi girişten sonra başlatmayı hesaba kat.
Bu bir hesap sorusu, ilke sorusu değil. Denklik vizenin şartıysa, örneğin § 18a ya da § 18b üzerinden geliyorsan, önce yapmak zorundasın. Fırsat Kartıyla geliyorsan zorunda değilsin, ve orada bu fark birkaç yüz Euro eder.
Ücretsiz ve gerçekten yardım eden iki adres
ProRecognition, AHK Türkiye. Alman-Türk Ticaret ve Sanayi Odası bünyesinde, Türkiye'de, ücretsiz. Bütün süreç boyunca eşlik ediyorlar, başvuruda yardım ediyorlar, vize ve iş piyasası hakkında da bilgi veriyorlar. E-posta [email protected], telefon +90 212 363 05 00.
ZSBA, Zentrale Servicestelle Berufsanerkennung. Açıkça yurt dışındaki nitelikli iş gücü için kurulmuş, ücretsiz. Ön inceleme yapıyor, diplomanı Alman karşılık mesleğine eşliyor, belgelerin eksiksizliğini kontrol ediyor ve makamlarla yazışmayı üstleniyor. E-posta [email protected], telefon +49 30 1815-1111. Danışma hattı yalnızca Almanca ve İngilizce.
Açık bir nokta
2016'da olağanüstü hâl kararnamesiyle 15 vakıf üniversitesi kapatıldı. Öğrenciler YÖK tarafından devlet üniversitelerine aktarıldı. Bu üniversitelerden önceden alınmış diplomaların anabin'de nasıl geçtiğini ve nasıl değerlendirildiğini açıklığa kavuşturamadık, ve bilmediğimiz bir şeyi yazmıyoruz. Bu durumdaysan doğrudan ZAB'a sor, başvuru yapıp para ödemeden önce.
Genel olarak da geçerli: Türkiye'de yükseköğretim kurumlarının durumu değişebiliyor. Her başvurudan önce kurumunun anabin'deki güncel durumuna bak.